Występują tu prawie wszystkie formy krasowe, takie jak: jaskinie, aweny, polja, kotły eworsyjne, ponory oraz najbardziej interesujące dla nurków jaskiniowych - wywierzyska. Znajduje się tu wiele jaskiń turystycznych, wśród których jedną z najpopularniejszych jest Scarisoara. Występują w niej przepiękne lodowe nacieki podziwiane przez turystów nawet w sezonie letnim(tzw. jaskinia lodowa). Grupa Nurków Jaskiniowych (wcześniej Podkomisja Nurkowania Jaskiniowego) KTJ PZA od przeszło dziesięciu lat eksploruje wywierzyska w masywie Bihor. Pierwsza wyprawa miała miejsce w 2000 roku. Odbyła się zimą i uczestniczyli w niej Wiktor Bolek (kierownik), Rafał Górecki, Michał Stajszczyk oraz Norbert Ziober. Od tego czasu nasza wiedza o tym rejonie znacznie wzrosła, oprócz suchych jaskiń znamy tu chyba wszystkie wywierzyska i ponory, a po górach poruszamy się bardzo sprawnie. Do Rumunii jeździmy przynajmniej raz w roku. Zatrzymujemy się u naszego przyjaciela Christiana Ciubotarescu i współpracujemy z miejscowym klubem speleologicznym „Sfinks”. Dolina Garda Seaca w której zazwyczaj zakładamy obóz, znajduje się na wysokości około 900m n.p.m. Na tej wysokości znajduje się też większość wywierzysk, które odwadniają sąsiednie masywy (najwyższy szczyt: Curcubata 1848m n.p.m.). Rejon jest dość trudny pod względem działalności speleo-nurkowej. Do niewielu wywierzysk da się dotrzeć samochodem terenowym, do reszty konieczny jest uciążliwy transport górskimi szlakami. Działalność utrudnia również pogoda. Częste opady deszczu sprawiają że rzadko kiedy woda ma dobrą przejrzystość - podczas większości nurkowań jest po prostu „zadowalająca”. Duże wydajności wywierzysk i niewielkie wysokości masywów sprawiają, że czas od opadu deszczu do utraty przejrzystości w syfonach wynosi kilkadziesiąt minut. Po każdej zimie trzeba naprawiać oporęczowanie w syfonach zniszczone przez przepływające przez wywierzyska drewniane kłody. Jest to jednak rejon o największej aktywności eksploracyjnej polskich nurków jaskiniowych. Grupa Nurków Jaskiniowych PZA z powodzeniem eksplorowała tu takie wywierzyska jak: Izbucul Galbenei, Izbucul de la Tauz, Biserica Schoachi czy Izbucul Urszului. Badaliśmy również wiele małych i ciasnych wywierzysk w rejonie plateau Padis.

Izbucul Galbenei

Do wywierzyska prowadzi malowniczy wąwóz Cheile Galbenei będący miejscową atrakcją turystyczną. Woda wypływająca z wywierzyska pochodzi z dwóch miejsc (wykazało to jej barwienie): oddalonego o ponad 1,5km ponoru Cetatile oraz z odległego o ponad 2,5km systemu Zapodie. Izbucul Galbenei ma obecnie 3 syfony (długość/głębokość I: 40m/-13m, II: 15m/-3m, III: 60m/-17m ) pomiędzy którymi znajdują się obszerne suche partie. Aby dotrzeć do trzeciego i ostatniego syfonu trzeba wspiąć się 9 metrowym wodospadem. Wywierzysko w zdecydowanej większości wyeksplorowane zostało przez międzynarodową Rumuńsko – Czeską wyprawę w 1986 roku. Dowiedzieliśmy się o tym już po naszych nurkowaniach, niemniej jednak nasz zespół kierowany przez Andrzeja Szerszenia (Dominik Graczyk, Mirek Kopertowski) pogłębił trzeci syfon o 9m dopływając do wąskiej szczeliny w kształcie poziomo ułożonej soczewki za która widać kontynuujący się syfon. Niestety, mimo dwóch prób nie udało się pokonać przewężenia (zbyt silny prąd wody). Typowa akcja nurkowa w tym miejscu trwa co najmniej 6h i wymaga współdziałania przynajmniej 2 nurków. Do połączenia ponoru i wywierzyska brakuje około 600m korytarzy.

Izbucul de la Tauz

Wywierzysko eksplorowane było przez Jean-Jacques'a Bolanz'a. Osiągnął on -70m. Następne nurkowania, pogłębiające wywierzysko do -85m wykonywane były przez naszą ekipę. Obecnie jest to najgłębsze wywierzysko w Rumunii. Składa się z dwóch syfonów o głębokościach: -12m oraz -85m. Przodek, miejsce kończące wyeksplorowany fragment syfonu, oddalone jest tu o około 500m od otworu. Ostatnie nurkowania eksploracyjne wykonywał w tym miejscu Włodek Szymanowski nurkując na obiegu zamkniętym. Wymagały one wykonywania przystanków dekompresyjnych za przegięciem syfonu (-85m) podczas eksploracji! Ponor - Coiba Mare - oddalony jest o przeszło 2km. Aby nurkowo połączyć system trzeba poznać jeszcze około 1km korytarzy.

Biserica Schoachi

Jest to horyzontalna jaskinia w głębi której około 150m od otworu znajduje się interesujący nas ciąg syfonalny. Składa się on z 4 płytkich syfonów. Osiągnięte przez nas przegięcie w czwartym syfonie daje nadzieję na dalszą eksplorację. Do jego pokonania potrzebne są jednak drobne prace poszerzające zwężenie korytarza. W Biserice Schoachi nurkowali wcześniej Węgrzy. Nie posiadamy jednak żadnych szczegółów dotyczących ich nurkowań.

Izbucul Urszului

To jaskinia wyeksplorowana przez nas w całości. Niestety podczas ostatniego nurkowania Dominika Graczyka w lipcu tego roku okazało się, że duży blok skalny oderwał się od stropu i odciął drogę do drugiego syfonu. Stało się to najprawdopodobniej podczas wiosennych roztopów i silnego przepływu wody. Co ciekawe, parę miesięcy wcześniej wszystko wyglądało stabilnie, a my eksplorowaliśmy dalsze partie.

Cele tegorocznej wyprawy Potencjał tego rejonu sprawia, że celów eksploracyjnych nie zabraknie nam jeszcze przez wiele lat. Podczas wyprawy, która odbędzie się w tym roku planujemy skupić się na dwóch wywierzyskach: Izbucul Cotetul Dobrestilor, Izbucul Galbenei oraz syfonach położonych w głębi jaskiń Biserica Scoachii i Avenul din Hoanca Urzicarului. Izbucul Cotetul Dobrestilor Planujemy tutaj głębokie nurkowania z wykorzystaniem obiegów zamkniętych. Cotetul Dobrestilor eksplorowane było kilkanaście lat temu przez Jean-Jacques'a Bolanz'a. Osiągnął on wtedy głębokość -75m pokonując przegięcia syfonu na głębokościach -50m oraz -20m. Podczas swoich nurkowań wyeksplorował on około 300m korytarzy. Z jego relacji wynika, że syfon kontynuuje się dalej. Izbucul Galbenei i Biserica Scoachii Chcemy również powrócić do wywierzyska Galbenei i jaskini Biserica Schoachi w celu podjęcia kolejnych prób eksploracji syfonów końcowych. Avenul din Hoanca Urzicarului To najgłębsza jaskinia gór Bihor. Całkowita deniwelacja (czyli różnica wysokości otworu i najniżej położonego punktu w jaskini) wynosi -286m. W planie mamy dokonanie rekonesansu nurkowego w syfonie położonym na jej dnie. To najbardziej perspektywiczne miejsce w którym można pogłębić tą jaskinię. Z geologi masywu wynika, że potencjał jaskiniowy to około 500-600m deniwelacji. Na kolejną wyprawę ruszamy już w maju. Swój udział zapowiedziała już grupa realizatorów filmowych ProjektFilm. Tegoroczną wyprawę wspierał będzie również GRALmarine Bartłomieja Gryndy.

Dziękujemy Polskiemu Związkowi Alpinizmu za dofinansowywanie naszych wypraw.


III Międzynarodowy Kongres Nurkowania Jaskiniowego
27. Maj 2007

W dniach 18-19 maja, we Francji, odbył się III Międzynarodowy Kongres Nurkowania Jaskiniowego.

Zimowa (2006/2007) działalność PNJ - podsumowanie
07. Kwiecień 2007

Podczas zimy 2006/2007 speleonurkowie działający przy Podkomisji Nurkowania Jaskiniowego zorganizowali 5 biwaków jaskiniowych spędzając na nich łącznie 15 dni! Działaliśmy w Abchazji (Istocznik Mcziszta) oraz Wielkiej Śnieżnej w Tatrach.

Akcja ratownicza w jaskini ,,Bystrej” w Tatrach
19. Lipiec 2006

Tekst pochodzi z prywatnych zbiorów Jarka Kura.